Mój koszyk (0) 0,00 zł
Zaloguj się
Mój koszyk (0) 0,00 zł
Strona główna » Przystąpienie Unii Europejskiej do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Przystąpienie Unii Europejskiej do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Do koszyka
69,00 zł
Książka jest przekrojowym omówieniem wszystkich istotnych kwestii związanych z przystąpieniem Unii Europejskiej do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Akcesja UE do EKPCz to projekt już ponad czterdziestoletni, który wciąż nie doszedł do skutku, mimo długoletnich przygotowań. Ma ona wreszcie ustanowić formalną prawną więź pomiędzy najważniejszą i najbardziej zaawansowaną organizacją międzynarodową na kontynencie europejskim a najskuteczniejszym instrumentem ochrony praw człowieka na świecie. Akcesja to od 2009 roku prawny obowiązek UE, jednak jej realizacja wciąż napotykała przeszkody. Obecnie, kiedy przygotowywany jest nowy projekt umowy, na mocy której Unia ma stać się stroną Konwencji, temat ten jest aktualny jak nigdy dotąd. Jego doniosłość daleko wykracza poza zagadnienia prawa unijnego i prawa konwencyjnego. Przystąpienie organizacji międzynarodowej do EKPCz, zaprojektowanej dla państw, stwarza niespotykane dotąd problemy. Porusza wątki z zakresu prawa międzynarodowego i konstytucyjnego, dotyka zagadnień pluralizmu prawnego i multicentryczności systemu prawa, komplikuje system ochrony praw człowieka w Europie. Każe na nowo przemyśleć relacje pomiędzy źródłami prawa i interpretującymi je sądami w jednej europejskiej przestrzeni prawnej. Celem niniejszej książki jest uporządkowanie tych złożonych problemów i odpowiedź na pojawiające się pytania co do natury i kształtu akcesji. W tym celu wykorzystano bogaty dorobek doktryny w sześciu językach, jak również rozległy wybór orzecznictwa.
Ilość stron 696 stron
Wydawnictwo Instytut Wydawniczy EuroPrawo
ISBN 978-83-7627-157-6
Data publikacji 2017-11-27
Język polski
Spis treści 5
Wykaz skrótów 13
Wstęp 15
Rozdział I Historyczny kontekst przystąpienia Unii Europejskiej do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka 25
I.1. Historia prawa Europejskiej Konwencji Praw Człowieka 27
I.1.1. Geneza i znaczenie EKPCz 27
I.1.2. Ewolucja EKPCz 30
I.1.3. Rola orzecznictwa ETPCz 33
I.1.4. Rola EKPCz dla Unii Europejskiej i jej systemu prawnego 36
I.1.5. W stronę reformy prawa EKPCz 39
I.2. Rozwój ochrony praw podstawowych w ramach Wspólnot/UE 42
I.2.1. Działalność orzecznicza ETS w zakresie praw podstawowych 46
I.2.1a. Początki ochrony praw podstawowych w orzecznictwie ETS 46
I.2.1b. Pozycja EKPCz w orzecznictwie ETS dotyczącym praw podstawowych 56
I.2.1c. Zakres zastosowania wspólnotowych/unijnych praw podstawowych 61
I.2.2. Działania innych instytucji Wspólnot/UE w zakresie ochrony praw podstawowych 70
I.2.3. Rozwój ochrony praw podstawowych w aktach prawa pierwotnego Wspólnot/UE 75
I.2.4. Stworzenie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i nadanie jej mocy wiążącej 87
I.2.4a. Opracowanie Karty 87
I.2.4b. Zakres zastosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej 92
I.2.4c. Status klauzuli horyzontalnej z art. 52 ust. 3 KPP 101
I.2.4d. Stosunek Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Karty praw podstawowych 106
I.3. Kontrola zgodności z Konwencją działań Wspólnot/UE przez ETPCz 111
I.3.1. Źródłowa pozycja prawa wspólnotowego przed EKomPCz i ETPCz 112
I.3.2. Odpowiedzialność państw członkowskich za naruszenia EKPCz wynikające z prawa wspólnotowego/unijnego 118
I.3.3. Obecny zakres bezpośredniej i pośredniej konwencyjnej kontroli prawa unijnego 134
I.4. Relacje unijnego i strasburskiego systemu prawnego w perspektywie historycznej 142
I.4.1. Specyfika relacji unijnego i konwencyjnego systemu prawa 143
I.4.2. Twórcze interakcje między unijnym i konwencyjnym systemem prawa 145
I.4.3. Negatywne aspekty interakcji prawa unijnego i prawa konwencyjnego 153
I.5. Historia projektu przystąpienia Wspólnot/UE do EKPCz 162
I.5.1. Historyczne możliwości ukształtowania stosunku Wspólnot do Konwencji 163
I.5.2. Kwestia sukcesji zobowiązań konwencyjnych z państw członkowskich na Wspólnoty 166
I.5.3. Inicjatywa akcesji Wspólnot do EKPCz 173
I.5.4. Negocjacje akcesyjne 185
Rozdział II Cele przystąpienia Unii Europejskiej do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka – model teoretyczny 193
II.1. Cele polityczne 194
II.1.1. Podkreślenie wymiaru praw podstawowych w Unii Europejskiej 195
II.1.2. Poddanie UE niezależnej zewnętrznej kontroli w kwestii praw podstawowych 199
II.1.3. Podkreślenie konstytucyjnej wagi EKPCz dla europejskiego porządku prawnego 203
II.1.4. Ochrona autonomii UE poprzez jej przystąpienie do Konwencji jako równorzędnej strony 206
II.2. Cele prawne 209
II.2.1. Uniknięcie konfliktu orzecznictw ETPCz i TSUE 209
II.2.2. Stworzenie możliwości bezpośredniego skarżenia działań UE 214
II.2.3. Uniknięcie problemu „podwójnej lojalności” państw członkowskich UE wobec ETPCz oraz UE 216
II.2.4. Ostateczne związanie UE normami EKPCz 218
II.2.5. Uzupełnienie systemu środków prawnych UE w zakresie ochrony praw podstawowych 223
II.3. Cel praktyczny 232
II.4. Spójność celów akcesji a jej zasadność 235
Rozdział III Prawne uregulowania procesu akcesji UE do EKPCz 241
III.1. Akt akcesji UE do EKPCz a prawo unijne 242
III.1.1. Kompetencja Wspólnot/UE w kontekście akcesji 242
III.1.1a. Teoretyczne zagadnienia kompetencji UE w zakresie praw podstawowych 243
III.1.1b. Kompetencja Wspólnot/UE do akcesji w ocenach organów europejskich 247
III.1.1c. Traktat lizboński a obowiązek i kompetencja UE do akcesji 252
III.1.2. Określenie podmiotu przystępującego do EKPCz 266
III.1.3. Konieczność dalszych zmian w systemie prawa unijnego 268
III.2. Wymogi zmian w prawie Rady Europy 270
III.2.1. Zmiany wprowadzone przez Protokół nr 14 do EKPCz 271
III.2.2. Dalsze konieczne zmiany w prawie EKPCz 276
III.3. Umowa akcesyjna 282
III.3.1. Procedura przyjęcia przez UE „umowy dotyczącej przystąpienia” 285
III.3.2. Podmioty zawierające umowę akcesyjną 292
III.3.3. Kwestia złożenia przez UE zastrzeżeń do Konwencji 294
III.3.4. Przystąpienie UE do protokołów dodatkowych 301
III.3.5. Kwestia przystąpienia UE do Rady Europy 309
III.3.6. Zasady regulujące treść umowy akcesyjnej 312
III.3.6a. Zasada zachowania podziału kompetencji 312
III.3.6b. Zasada zachowania szczególnej sytuacji państw członkowskich wobec EKPCz 314
III.3.6c. Zasada zachowania autonomii prawa unijnego 316
III.3.6d. Dodatkowe zasady kierujące negocjacjami akcesyjnymi 323
III.3.7. Projekty umowy akcesyjnej 325
III.3.8. Opinia 2/13 Trybunału Sprawiedliwości i przyszłość umowy akcesyjnej 329
Rozdział IV Konsekwencje akcesji Unii Europejskiej do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka 367
IV.1. Instytucjonalne konsekwencje akcesji dla systemu kontrolnego EKPCz 368
IV.1.1. Sędzia ETPCz wybrany z ramienia UE 369
IV.1.1a. Kwestia dopuszczenia wyboru sędziego ETPCz z ramienia UE 369
IV.1.1b. Procedura wyboru sędziego z ramienia UE 375
IV.1.1c. Pozycja sędziego wybranego z ramienia UE w ETPCz 379
IV.1.2. Przedstawiciel UE w Komitecie Ministrów RE 383
IV.2. Konsekwencje proceduralne 391
IV.2.1. Problem dopuszczalności skarg między stronami ETPCz z udziałem UE 392
IV.2.2. Pojęcie wewnętrznego środka odwoławczego w odniesieniu do UE 403
IV.3. Konsekwencje materialnoprawne 409
IV.3.1. Zastosowanie do UE materialnych norm Konwencji 409
IV.3.1a. Kwestia jurysdykcji UE 410
IV.3.1b. Postanowienia dotyczące przymiotów suwerenności państwowej 415
IV.3.1c. Zastosowanie pojęcia cudzoziemca z art. 16 EKPCz w stosunku do UE 419
IV.3.2. Włączenie EKPCz do prawa unijnego 421
Rozdział V Odpowiedzialność UE za naruszenie EKPCz i co-respondent mechanism 429
V.1. Odpowiedzialność UE za naruszenie EKPCz 430
V.1.1. Odpowiedzialność organizacji międzynarodowych 431
V.1.2. Odpowiedzialność UE za naruszenie EKPCz 434
V.1.3. Teoretyczne zagadnienia współ-odpowiedzialności UE i państw członkowskich za naruszenie Konwencji 447
V.1.3a. Podstawy instytucji współodpowiedzialności 447
V.1.3b. Współodpowiedzialność podmiotów prawa międzynarodowego 453
V.1.3c. Współodpowiedzialność w prawie EKPCz 461
V.2. Współodpowiedzialność UE i państw członkowskich za naruszenie Konwencji i co-respondent mechanism 464
V.2.1. Specyfika współodpowiedzialności UE i państw członkowskich za naruszenia Konwencji i potrzeba regulacji specjalnych 465
V.2.2. Instytucja co-respondent mechanism 471
V.2.3. Współodpowiedzialność łączna w ramach co-respondent mechanism 477
V.2.3a. Zakres zastosowania współodpowiedzialności łącznej i przesłanki uruchomienia co-respondent mechanism 477
V.2.3b. Funkcjonowanie współodpowiedzialności łącznej UE i państw członkowskich za naruszenie EKPCz 483
V.2.3c. (Współ)odpowiedzialność łączna za naruszenia Konwencji mające źródło w prawie pierwotnym 489
V.2.3d. Skutki wyroków stwierdzających półodpowiedzialność łączną i ich wykonywanie 495
V.2.4e. Koncepcja obowiązków pozytywnych a co-respondent mechanism 502
V.2.4. Współuczestnictwo w ramach co-respondent mechanism 505
V.2.4a. Strona, przeciw której kieruje się skargę 506
V.2.4b. Dopozwanie i wstąpienie do postępowania 512
V.2.4c. Obowiązek koordynacji stanowisk współuczestników 530
V.2.4d. Moment dopuszczalnego uruchomienia co-respondent mechanism 531
V.2.4e. Wymóg wyczerpania środków krajowych a współuczestnictwo 535
V.2.5. Podsumowanie: co-respondent mechanism jako przykład uregulowania współodpowiedzialności łącznej 536
Rozdział VI Akcesja UE do EKPCz a relacje między Trybunałem Sprawiedliwości UE i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka 543
VI.1. Wertykalność czy horyzontalność relacji między TSUE i EKPCz? 544
VI.2. Zagadnienie prior involvement 554
VI.2.1. Możliwość oceny ważności aktu unijnego przed rozpoznaniem sprawy przez ETPCz 554
VI.2.2. Rozwiązania problemu prior involvement 561
VI.3. Zagadnienie pytań prejudycjalnych między ETPCz i TSUE 576
VI.4. Kwestia prawa do sądu w UE w rozumieniu art. 6 i 13 EKPCz 580
VI.5. Status doktryny Matthews/Bosphorus po akcesji 590
Rozdział VII Akcesja UE do EKPCz a europejski model ochrony praw podstawowych 597
VII.1. Konceptualizacja europejskiego systemu ochrony praw człowieka 598
VII.2. Akcesja UE do EKPCz a europejski system ochrony praw człowieka 610
VII.2.1. Perspektywa UE 610
VII.2.2. Perspektywa EKPCz 612
VII.2.3. Perspektywa krajowych porządków prawnych 615
VII.3. Przemiany europejskiego modelu ochrony praw podstawowych a zasadność akcesji 622
Zakończenie 629
Bibliografia 637
Podziękowania 695